Τι σημαίνει «οι περισσότεροι λογαριασμοί χάνουν» στα CFD;

Ανοίγεις τη σελίδα μιας πλατφόρμας συναλλαγών και, κάπου κάτω από τα βέλη και τα γραφήματα, βλέπεις μια πρόταση: οι περισσότεροι λογαριασμοί ιδιωτών επενδυτών χάνουν χρήματα. Οι περισσότεροι την προσπερνούν. Αξίζει να σταθείς λίγο, γιατί είναι από τις λίγες φορές που ένα προϊόν σού λέει μόνο του τι να φοβάσαι.

Εδώ εξηγούμε τι σημαίνει, γιατί υπάρχει και τι να κοιτάξεις πριν από οποιαδήποτε κίνηση. Δεν υπάρχουν ποσοστά συγκεκριμένων πλατφορμών, γιατί αλλάζουν ανά πάροχο και ανά περίοδο. Τα παραδείγματα είναι υποθετικά.

Τι είναι ένα CFD και γιατί λέγεται σύνθετο προϊόν;

CFD είναι το συμβόλαιο διαφοράς. Δεν αγοράζεις το ίδιο το περιουσιακό στοιχείο, ας πούμε μια μετοχή ή ένα νόμισμα. Συμφωνείς με τον πάροχο ότι θα πάρεις ή θα πληρώσεις τη διαφορά ανάμεσα στην τιμή που άνοιξες τη θέση και στην τιμή που την έκλεισες.

Δύο πράγματα το κάνουν δύσκολο. Πρώτον, χρησιμοποιεί μόχλευση, δηλαδή ελέγχεις θέση μεγαλύτερη από τα χρήματα που κατέθεσες. Δεύτερον, το αποτέλεσμα εξαρτάται από όρους που δεν φαίνονται στο γράφημα: περιθώριο, κόστη, κανόνες αυτόματου κλεισίματος. Αυτό εννοεί η ESMA, η ευρωπαϊκή αρχή αγορών, όταν μιλά για «εγγενή πολυπλοκότητα» και «υπερβολική μόχλευση» των προϊόντων. Έτσι περιγράφει τον λόγο των μέτρων στην ανακοίνωση του Μαρτίου 2018.

Γιατί οι πλατφόρμες πρέπει να γράφουν ότι οι περισσότεροι ιδιώτες χάνουν;

Επειδή το ζήτησε ο ρυθμιστής. Στα τελικά μέτρα του 2018 η ESMA απαίτησε τυποποιημένη προειδοποίηση κινδύνου, με το ποσοστό των ζημιών στους λογαριασμούς ιδιωτών επενδυτών του κάθε παρόχου. Δεν είναι δηλαδή διαφημιστικό σύνθημα ούτε επιλογή της πλατφόρμας. Είναι κανόνας που υπάρχει για να μην μπαίνει κανείς στο προϊόν χωρίς να έχει δει το βασικό στατιστικό.

Το ακριβές κείμενο της προειδοποίησης δεν το παραθέτουμε αυτούσιο, γιατί η διατύπωση και το ποσοστό διαφέρουν ανά πάροχο. Αυτό που μένει σταθερό είναι η ιδέα: πριν δοκιμάσεις, δες πόσοι λογαριασμοί του συγκεκριμένου παρόχου χάνουν.

Τι είναι η μόχλευση και τι σημαίνει margin;

Margin (περιθώριο) είναι τα χρήματα που κατατίθενται ως εγγύηση για να ανοίξει η θέση. Μόχλευση είναι ο λόγος ανάμεσα στη θέση και στο περιθώριο.

Υποθετικό παράδειγμα. Έχεις λογαριασμό 1.000 € και ανοίγεις θέση 10.000 € με μόχλευση 10:1.

• Η τιμή κινείται 5% εναντίον σου: η ζημιά είναι 500 €. Αυτό είναι το μισό του λογαριασμού σου.
• Η τιμή κινείται 5% υπέρ σου: το κέρδος είναι αντίστοιχα 500 €.

Η μεγέθυνση δουλεύει προς τις δύο κατευθύνσεις. Δεν αλλάζει όμως η πιθανότητα να έχεις δίκιο. Και όσο πιο μεγάλη η θέση σε σχέση με τον λογαριασμό, τόσο μικρότερη κίνηση χρειάζεται για να σε βγάλει εκτός. Ένα υπόλοιπο στην οθόνη δεν είναι κατοχυρωμένο κέρδος, ούτε όσο η θέση είναι ανοιχτή και η τιμή κινείται.

Τι έκανε η ESMA για να περιορίσει τον κίνδυνο;

Η ESMA πήρε το 2018 τρία κύρια μέτρα, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις της στις 27 Μαρτίου και την 1η Ιουνίου.

Όρια στη μόχλευση. Για τους ιδιώτες, η μόχλευση στο άνοιγμα θέσης περιορίστηκε από 30:1 ως 2:1, ανάλογα με το πόσο ασταθές είναι το υποκείμενο προϊόν. Στο ένα άκρο ήταν τα βασικά νομίσματα (30:1) και στο άλλο τα κρυπτονομίσματα (2:1). Αυτά ήταν τα όρια του μέτρου εκείνης της εποχής και δεν πρέπει να τα διαβάζεις ως τρέχοντες κανόνες για την Ελλάδα.

Αυτόματο κλείσιμο θέσεων (margin close-out). Όταν το περιθώριο ενός λογαριασμού πέσει στο 50% του ελάχιστου απαιτούμενου, ο πάροχος υποχρεούται να κλείσει τις θέσεις. Το μέτρο εφαρμόζεται ανά λογαριασμό.

Υποθετικό παράδειγμα. Έχεις λογαριασμό 1.000 € και το ελάχιστο περιθώριο που απαιτείται είναι 200 €. Με τον κανόνα του 50%, οι θέσεις κλείνουν όταν το διαθέσιμο περιθώριο φτάσει τα 100 €. Είναι απλοποίηση, γιατί στην πράξη το περιθώριο μεταβάλλεται με την τιμή και τους όρους του παρόχου. Δείχνει όμως ότι το κλείσιμο γίνεται πριν εξαντληθεί ο λογαριασμός και χωρίς να σε ρωτήσει κανείς.

Προστασία από αρνητικό υπόλοιπο. Υπάρχει συνολικό εγγυημένο όριο στις ζημιές του ιδιώτη. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν χάνεις το κεφάλαιο που κατέθεσες. Τους ακριβείς όρους τους ορίζει η σύμβαση του παρόχου.

Στην ίδια ανακοίνωση, η ESMA περιόρισε και τα κίνητρα που προσφέρει ο πάροχος για να συναλλάσσεται κανείς με CFD.

Ισχύουν ακόμη αυτά τα μέτρα;

Η απάντηση έχει δύο σκέλη. Τα προσωρινά μέτρα της ESMA έληξαν στις 31 Ιουλίου 2019. Η ESMA εξήγησε ότι δεν τα ανανέωσε επειδή οι περισσότερες εθνικές αρχές είχαν υιοθετήσει μόνιμα μέτρα, τουλάχιστον το ίδιο αυστηρά.

Για την Ελλάδα, η ESMA εξέδωσε στις 26 Ιουνίου 2019 γνώμη για τα προτεινόμενα μέτρα της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς στα CFD. Δεν επαληθεύσαμε ποια ακριβώς μέτρα ισχύουν τώρα. Γι’ αυτό ο πρακτικός κανόνας είναι ένας: δες τι γράφει η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και τι λέει η σύμβαση του δικού σου παρόχου.

Τι σημαίνει, τελικά, η προειδοποίηση;

Δεν σημαίνει ότι όποιος δοκιμάσει θα χάσει. Σημαίνει ότι το προϊόν είναι φτιαγμένο έτσι ώστε μικρές κινήσεις να έχουν μεγάλη επίδραση στον λογαριασμό, και ότι ο ρυθμιστής ζήτησε να βλέπεις γραμμένο το στατιστικό των ζημιών. Η πληροφορία αυτή δεν φαίνεται στο γράφημα.

Τι σημαίνει αυτό για σένα;

• Διάβασε το ποσοστό ζημιών του παρόχου. Το βρίσκεις στην προειδοποίηση, και αξίζει να το δεις πριν καταθέσεις οτιδήποτε.
• Μέτρα το ρίσκο στον λογαριασμό, όχι στη θέση. Ρώτα «πόση κίνηση της τιμής χρειάζεται για να χάσω το μισό μου κεφάλαιο;».
• Βρες το όριο αυτόματου κλεισίματος. Δες σε ποιο σημείο ο πάροχος κλείνει τις θέσεις και αν υπάρχει προστασία αρνητικού υπολοίπου στον λογαριασμό σου.
• Έλεγξε τα εθνικά μέτρα. Το ισχύον πλαίσιο είναι της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. Μην βασίζεσαι σε όρια που διάβασες σε παλιό άρθρο, ούτε σε αυτό.

Το άρθρο είναι μόνο για ενημέρωση και εκπαίδευση και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή. Οι επενδύσεις, και ειδικά τα κρυπτονομίσματα, έχουν υψηλό ρίσκο. Μπορεί να χάσεις μέρος ή όλο το κεφάλαιό σου.

Το άρθρο γράφτηκε με τη βοήθεια AI και τα στοιχεία του ελέγχθηκαν αυτόματα με τις πηγές.