Τι είναι ο νομισματικός κίνδυνος στις επενδύσεις;

Όταν ακούς «η μετοχή ανέβηκε 10%», υπονοείς ότι κέρδισες 10%. Αν όμως η μετοχή είναι σε δολάρια και εσύ μετράς τα χρήματά σου σε ευρώ, η πρόταση δεν αρκεί. Υπάρχει ένα δεύτερο στρώμα που δεν φαίνεται στο γράφημα: η ισοτιμία.

Αυτό το στρώμα λέγεται νομισματικός ή συναλλαγματικός κίνδυνος. Εξηγούμε πώς λειτουργεί, με υποθετικούς αριθμούς και χωρίς καμία πρόβλεψη για το πού θα πάει κάποιο νόμισμα.

Τι είναι ο νομισματικός κίνδυνος;

Είναι ο κίνδυνος να αλλάξει η αξία μιας επένδυσης στο δικό σου νόμισμα επειδή άλλαξε η ισοτιμία, ανεξάρτητα από το τι κάνει η τιμή του ίδιου του περιουσιακού στοιχείου.

Ισχύει όταν η επένδυση είναι σε νόμισμα διαφορετικό από αυτό που χρησιμοποιείς εσύ. Αν ζεις στην ευρωζώνη και το προϊόν είναι σε δολάρια, κάθε φορά που υπολογίζεις την αξία του σε ευρώ, «μπαίνει στη μέση» η ισοτιμία.

Τι σημαίνει ισοτιμία και «ισχυρό» ή «αδύναμο» ευρώ;

Σύμφωνα με την ΕΚΤ, η ισοτιμία είναι η τιμή με την οποία ένα νόμισμα ανταλλάσσεται με ένα άλλο. Αν 1 € αντιστοιχεί σε 1,00 $, ένα ευρώ δίνει ένα δολάριο. Αν αντιστοιχεί σε 1,20 $, το ίδιο ευρώ δίνει περισσότερα δολάρια.

Όταν το ευρώ ανατιμάται, δηλαδή παίρνεις περισσότερα δολάρια για κάθε ευρώ, συχνά λέμε ότι το ευρώ «ενισχύθηκε». Η ΕΚΤ το εξηγεί από την πλευρά του εμπορίου: τα προϊόντα των ΗΠΑ γίνονται φθηνότερα για την ευρωζώνη και οι τιμές των εισαγωγών πέφτουν. Η σελίδα της ΕΚΤ μιλάει για εμπόριο, όχι για επενδύσεις. Τον συλλογισμό για τις επενδύσεις τον κάνουμε εμείς, με απλή αναλογία: όταν το ευρώ αγοράζει περισσότερα δολάρια, τα δολάρια ενός ξένου περιουσιακού στοιχείου «αξίζουν» λιγότερα ευρώ.

Αν αγοράσω ETF ή μετοχή σε δολάρια, επηρεάζει η ισοτιμία την απόδοση;

Ναι, στο ευρώ που μετράς εσύ. Δύο υποθετικά παραδείγματα δείχνουν πώς δουλεύουν τα δύο στρώματα. Οι αριθμοί είναι στρογγυλοί και φτιαγμένοι για την εξήγηση. Δεν είναι πρόβλεψη.

Υποθετικό παράδειγμα Α. Ας πούμε ότι αγοράζεις ένα περιουσιακό στοιχείο αξίας 1.000 δολαρίων, την ώρα που 1 € = 1,00 $. Πληρώνεις 1.000 €. Η τιμή του ανεβαίνει 10% και φτάνει τα 1.100 $. Παράλληλα, η ισοτιμία γίνεται 1 € = 1,20 $.

Τα 1.100 $ διαιρούνται με 1,20 και δίνουν περίπου 917 €. Έβαλες 1.000 € και έχεις περίπου 917 €. Σε ευρώ, περίπου 8% ζημιά, παρότι το περιουσιακό στοιχείο ανέβηκε.

Υποθετικό παράδειγμα Β. Το ίδιο περιουσιακό στοιχείο, με την ίδια αρχική κατάσταση, πέφτει 10% και φτάνει τα 900 $. Η ισοτιμία γίνεται πάλι 1 € = 1,20 $. Τα 900 $ διαιρούνται με 1,20 και δίνουν 750 €. Δηλαδή 25% χαμηλότερα από τα 1.000 € που πλήρωσες.

Η πτώση της τιμής ήταν 10%. Το αποτέλεσμα σε ευρώ είναι 25%, επειδή δούλεψαν και τα δύο στρώματα προς την ίδια κατεύθυνση. Το αποτέλεσμα βγαίνει πάντα από δύο μεταβλητές, και καμία από τις δύο δεν είναι δική σου.

Η ισοτιμία μπορεί να βοηθήσει εξίσου. Αν στο παράδειγμα Α η ισοτιμία είχε κινηθεί αντίθετα, το αποτέλεσμα σε ευρώ θα ήταν καλύτερο από το 10%. Το σημείο δεν είναι ότι η ισοτιμία «πάντα χαλάει» κάτι. Είναι ότι προσθέτει μια πηγή αβεβαιότητας που δεν φαίνεται στην τιμή του προϊόντος.

Τι λέει το KID για το νόμισμα;

Αν το προϊόν που εξετάζεις έχει KID, δηλαδή το βασικό έγγραφο πληροφοριών που διαβάζεις πριν επενδύσεις (δες Τι είναι το KID και πώς το διαβάζεις), το νόμισμα δεν είναι λεπτομέρεια.

Ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2017/653, στο άρθρο 3, ορίζει ότι το KID των προϊόντων PRIIPs πρέπει να έχει κείμενο με συγκεκριμένο νόημα. Αν το προϊόν είναι σε νόμισμα διαφορετικό από το επίσημο νόμισμα του κράτους όπου διατίθεται, η απόδοση όταν εκφράζεται στο επίσημο νόμισμα μπορεί να μεταβληθεί ανάλογα με τις διακυμάνσεις του νομίσματος.

Προσοχή στο εύρος: ο κανόνας αφορά το KID των PRIIPs. Δεν αφορά αυτόματα κάθε μετοχή ή κάθε επενδυτικό προϊόν. Για ό,τι δεν έχει KID, το νόμισμα το βρίσκεις στα έγγραφα και στη σελίδα του προϊόντος.

Ποια ισοτιμία εφαρμόζεται όταν αγοράζεις;

Στις επενδύσεις ξένου νομίσματος, κάποιος κάνει τη μετατροπή από ευρώ σε δολάρια και αντίστροφα. Η ΕΚΤ δημοσιεύει ισοτιμίες αναφοράς του ευρώ. Στη σελίδα της όμως γράφει ρητά ότι δημοσιεύονται μόνο για ενημέρωση και ότι η χρήση τους για συναλλαγές δεν συνιστάται.

Το συμπέρασμα είναι δικό μας: η ισοτιμία που εφαρμόζει μια τράπεζα ή μια πλατφόρμα μπορεί να διαφέρει από την ισοτιμία αναφοράς. Γι’ αυτό, πριν αγοράσεις, αξίζει να ρωτήσεις ποια ισοτιμία εφαρμόζεται στη δική σου περίπτωση. Δεν κρίνουμε κανέναν συγκεκριμένο πάροχο. Λέμε ότι η ερώτηση αυτή είναι δική σου δουλειά.

Πώς καταλαβαίνω σε ποιο νόμισμα είναι μια επένδυση;

Ξεκίνα από τα απλά. Δες ποιο νόμισμα αναγράφεται δίπλα στην τιμή του προϊόντος στην πλατφόρμα σου. Διάβασε το KID, αν υπάρχει. Αν κάτι δεν είναι σαφές, ρώτα τον πάροχο πριν πατήσεις το κουμπί.

Η νομισματική έκθεση είναι κι αυτή μέρος της εικόνας της διασποράς. Μπορεί να έχεις πολλά περιουσιακά στοιχεία και όλα να εξαρτώνται από το ίδιο νόμισμα. Τότε η διασπορά είναι μόνο φαινομενική ως προς αυτό το στρώμα.

Τι σημαίνει αυτό για σένα;

• Σκέψου σε δύο στρώματα. Όταν βλέπεις μια απόδοση σε ξένο νόμισμα, ρώτα τι έγινε στην τιμή του προϊόντος και τι στην ισοτιμία.
• Βρες το νόμισμα πριν αγοράσεις. Δες τι αναγράφεται στην πλατφόρμα και στα έγγραφα του προϊόντος, και διάβασε το σχετικό σημείο του KID όταν υπάρχει.
• Ρώτα ποια ισοτιμία εφαρμόζεται. Η ισοτιμία αναφοράς της ΕΚΤ είναι ενημερωτική. Η τιμή που θα πάρεις μπορεί να είναι διαφορετική.
• Αποφάσισε πόσο σε αφορά. Αν οι στόχοι και τα έξοδά σου είναι σε ευρώ, ένα μεγάλο μέρος του χαρτοφυλακίου σε άλλο νόμισμα σημαίνει ότι η αξία του σε ευρώ θα κινείται και με την ισοτιμία. Γράψε τη στάση σου στο γραπτό επενδυτικό σχέδιο πριν αγοράσεις.

Λίστα ελέγχου

1. Σε ποιο νόμισμα είναι η τιμή του προϊόντος;
2. Έχει KID και τι λέει για το νόμισμα;
3. Ποια ισοτιμία θα εφαρμοστεί όταν αγοράσω και όταν πουλήσω;
4. Σε ποιο νόμισμα είναι οι στόχοι και τα έξοδά μου;
5. Πόσο μεγάλο μέρος του συνόλου μου εξαρτάται από ένα ξένο νόμισμα;

Το άρθρο είναι μόνο για ενημέρωση και εκπαίδευση και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή. Οι επενδύσεις, και ειδικά τα κρυπτονομίσματα, έχουν υψηλό ρίσκο. Μπορεί να χάσεις μέρος ή όλο το κεφάλαιό σου.

Το άρθρο γράφτηκε με τη βοήθεια AI και τα στοιχεία του ελέγχθηκαν αυτόματα με τις πηγές.