Το ETF είναι ασφαλής επένδυση; Μύθος ή αλήθεια

«Είναι ETF, άρα είναι ασφαλές.» Η φράση ακούγεται λογική, και ακριβώς γι’ αυτό περνά εύκολα. Το ETF (exchange-traded fund, δηλαδή επενδυτικό κεφάλαιο που διαπραγματεύεται στο χρηματιστήριο σαν μετοχή) είναι ένα πακέτο. Το ρίσκο δεν το δίνει το πακέτο. Το δίνει αυτό που περιέχει.

Ετυμηγορία: μύθος, με μια μερική αλήθεια. Στο άρθρο ξεχωρίζουν τα δύο. Οι ορισμοί προέρχονται από τη FINRA, τον αμερικανικό φορέα εποπτείας των χρηματιστηριακών εταιρειών. Δεν είναι ευρωπαϊκοί κανόνες. Η FINRA χρησιμοποιεί τον όρο ETP (exchange-traded product) για τα ETF και τα συγγενικά προϊόντα, και με αυτόν μιλά για κόστη, tracking error και μοχλευμένα. Δεν αναφέρεται κανένα συγκεκριμένο ETF, και οι αριθμοί στα παραδείγματα είναι υποθετικοί.

Τι είναι τελικά ένα ETF;

Σύμφωνα με τη FINRA, η συντριπτική πλειονότητα των ETP σχεδιάζεται ώστε να ακολουθεί την απόδοση ενός συγκεκριμένου δείκτη αγοράς ή άλλου σημείου αναφοράς. Δεν επιλέγει δηλαδή κάποιος τι θα σου αποφέρει. Το προϊόν προσπαθεί να μοιάσει σε κάτι άλλο.

Αυτό έχει μια απλή συνέπεια. Αν αυτό που ακολουθεί πάει άσχημα, πάει άσχημα και το ETF.

Μπορείς να χάσεις χρήματα με ETF;

Ναι. Η FINRA το λέει ευθέως: τα ETP είναι προϊόντα συνδεδεμένα με την αγορά και, όπως κάθε μετοχή, μπορούν να ανέβουν ή να πέσουν. Αν η αξία πέσει και πουλήσεις, μπορεί να έχεις ζημιά.

Η σελίδα της για το ρίσκο είναι πιο γενική και εξίσου καθαρή. Όλες οι επενδύσεις έχουν κάποιο βαθμό ρίσκου, και το επενδυτικό ρίσκο δεν μπορεί να εξαλειφθεί. Η αξία σου μπορεί να ανεβεί ή να πέσει λόγω των συνθηκών της αγοράς.

Υποθετικό παράδειγμα. Επενδύεις 1.000 € σε ETF που ακολουθεί έναν ευρύ δείκτη μετοχών. Ο δείκτης πέφτει 20%. Το ETF πέφτει περίπου όσο ο δείκτης, και λίγο παραπάνω λόγω των εξόδων του. Από 1.000 € βρίσκεσαι περίπου στα 800 €. Το ETF δεν έκανε λάθος. Έκανε ακριβώς αυτό για το οποίο φτιάχτηκε: ακολούθησε την αγορά.

Δεν προστατεύει η διασπορά;

Εδώ βρίσκεται η μερική αλήθεια. Η FINRA αναφέρει ότι κάποια ETP μπορούν να προσφέρουν έναν βολικό και οικονομικά αποδοτικό τρόπο να διασπείρεις το χαρτοφυλάκιό σου. Ένα ETF σε ευρύ δείκτη σου δίνει με μία κίνηση έκθεση σε πολλές εταιρείες, και αυτό μειώνει την εξάρτηση από μία.

Η διασπορά όμως δεν είναι ασπίδα απέναντι σε όλα. Στο προηγούμενο παράδειγμα έπεσε όλη η αγορά, οπότε δεν υπήρχε κάτι που να σε προφυλάξει από την πτώση. Η διασπορά περιορίζει την εξάρτηση από μία επένδυση. Για το πώς τη δεις σωστά, και πότε είναι μόνο φαινομενική, δες το άρθρο για τη διασπορά.

Όλα τα ETF είναι ευρείες διασπορές;

Όχι. Η FINRA, στη σελίδα της για τον κίνδυνο συγκέντρωσης, σημειώνει ότι κάποια funds μπορεί να στοχεύουν πολύ συγκεκριμένα, όπως ένα μόνο εμπόρευμα. Το περιτύλιγμα λέγεται ETF και εδώ, αλλά η έκθεση είναι εντελώς διαφορετική.

Υποθετικό παράδειγμα. Δύο ETF εμφανίζονται δίπλα-δίπλα στη λίστα της πλατφόρμας σου. Το ένα ακολουθεί έναν ευρύ δείκτη μετοχών. Το άλλο ακολουθεί μόνο έναν κλάδο ή ένα εμπόρευμα. Και τα δύο είναι «ETF», και στα δύο πατάς το ίδιο κουμπί. Το δεύτερο όμως εξαρτάται από ένα μόνο πράγμα, οπότε οι κινήσεις του μπορεί να είναι πολύ πιο έντονες.

Τι γίνεται με τα μοχλευμένα και τα αντίστροφα ETF;

Υπάρχουν ETP που δεν ακολουθούν απλά τον δείκτη τους. Στοχεύουν σε μεγεθυμένο ή αντίστροφο αποτέλεσμα, και η FINRA τα ονομάζει geared ETPs. Για αυτά γράφει ότι γενικά δεν προορίζονται για μακροχρόνια διακράτηση. Ο ρόλος τους, δηλαδή, διαφέρει εντελώς από του απλού ETF.

Η λογική της μόχλευσης ισχύει και εδώ: η μεγέθυνση δεν διαλέγει κατεύθυνση. Όποιος βλέπει τη λέξη «ETF» και υποθέτει ότι όλα είναι το ίδιο είδος προϊόντος, κινδυνεύει να αγνοήσει αυτή την προειδοποίηση.

Τι κοστίζει ένα ETF και τι είναι το tracking error;

Η FINRA γράφει ότι όλα τα ETP έχουν χρεώσεις και έξοδα. Όπως και τα αμοιβαία κεφάλαια, έχουν ποσοστό εξόδων που υπολογίζεται πάνω στο ποσό που έχεις επενδύσει. Το κόστος αυτό (παρατήρηση του άρθρου, όχι της FINRA) μπορεί να μη φαίνεται ως ξεχωριστή χρέωση. Το νιώθεις ως μικρότερη απόδοση.

Υπάρχει και το tracking error. Η FINRA το περιγράφει ως την απόκλιση ανάμεσα στην απόδοση του ETP και στην απόδοση του δείκτη που παρακολουθεί. Αν ο δείκτης κάνει ένα αποτέλεσμα, το ETF μπορεί να κάνει λίγο διαφορετικό. Δεν αρκεί λοιπόν να ξέρεις τι ακολουθεί. Χρειάζεται να δεις και πόσο πιστά το ακολουθεί.

Ποια λίστα ελέγχου βοηθά πριν από ένα ETF;

Πρώτο βήμα είναι το KID, το έγγραφο βασικών πληροφοριών, όπου υπάρχει για το προϊόν. Πώς διαβάζεται, ενότητα προς ενότητα, φαίνεται στο άρθρο για το KID. Μια σύντομη λίστα:

1. Τι ακολουθεί; Ποιος είναι ο δείκτης και τι περιέχει: ευρεία αγορά, ένας κλάδος ή ένα εμπόρευμα;
2. Είναι απλό ή μοχλευμένο/αντίστροφο; Αν δεν είναι απλό, ψάξε πρώτα τον σκοπό του και το διάστημα διακράτησης που προβλέπεται.
3. Ποιος είναι ο δείκτης κινδύνου; Διάβασε και την εξήγησή του, όχι μόνο τον αριθμό.
4. Ποια είναι τα έξοδα; Μετάτρεψέ τα σε ευρώ για το ποσό που σκέφτεσαι.
5. Πόσο αποκλίνει από τον δείκτη; Έλεγξε αν αναφέρεται κάπου το tracking error.
6. Πώς ταιριάζει με το υπόλοιπο χαρτοφυλάκιο; Μήπως κρατάς ήδη τα ίδια πράγματα από αλλού;

Τι σημαίνει αυτό για σένα;

• Μην εμπιστεύεσαι τη λέξη «ETF». Δεν λέει τίποτα για το ρίσκο. Διάβασε τι ακολουθεί το προϊόν.
• Υπολόγισε πρώτα τη χειρότερη περίπτωση. Ρώτα τον εαυτό σου τι θα έκανες αν ο δείκτης έπεφτε 20% και το ποσό σου μίκραινε αντίστοιχα.
• Πρόσεχε τα στενά και τα μοχλευμένα. Έχουν διαφορετικό ρίσκο από ένα ETF σε ευρύ δείκτη, ακόμα κι αν μοιάζουν στην οθόνη.
• Μέτρα το κόστος σε ευρώ και έλεγξε το tracking error. Μικρές διαφορές, αν επαναλαμβάνονται κάθε χρόνο, γίνονται αισθητές.

Το άρθρο είναι μόνο για ενημέρωση και εκπαίδευση και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή. Οι επενδύσεις, και ειδικά τα κρυπτονομίσματα, έχουν υψηλό ρίσκο. Μπορεί να χάσεις μέρος ή όλο το κεφάλαιό σου.

Το άρθρο γράφτηκε με τη βοήθεια AI και τα στοιχεία του ελέγχθηκαν αυτόματα με τις πηγές.